Wednesday, October 7, 2026

कृष्ण कोपिलाको कृति ‘उसको अतीत’ सार्वजनिक



२०८३ असोज १९ गते काठमाडौं / 
वाम अभियन्ता कृष्ण कोपीलाको 'उसको अतीत' नामक कृति सार्वजनिक भएको छ ।

वाङ्मय उन्नयनको साझा चौपारी भन्ने मूल मन्त्रका साथ नेपाली साहित्य र वाङ्मयको क्षेत्रमा क्रियाशील लोमश वाङ्मय प्रतिष्ठानको दोस्रो वार्षिकोत्सव समारोहको अवसरमा सो कृति सार्वजनिक भएको हो । सो अवसरमा सस्थाको साहित्यिक प्रकाशन बइँसेरी २ को पनि लोकार्पण गरिएको छ ।

गण्डकी प्रज्ञा प्रतिष्ठानका कुलपति प्रा.डा. कुसुमाकर न्यौपानेको प्रमुख आतिथ्य तथा लोमश वाङ्मय प्रतिष्ठानका अध्यक्ष माधव घिमिरे ‘अटल’ को सभापतित्वमा संपन्न सो समारोहका विशेष अतिथि रहेका नेकपाका नेता जगन्नाथ खतिवडा, राष्ट्रिय दलित आयोगका अध्यक्ष देवराज विश्वकर्मा, प्रगतिशील लेखक सङ्घका पूर्व अध्यक्ष मातृका पोखरेल कृति परिचर्चाकार डीपी ढकाल, नरेन्द्र वज्राचार्य, केशव नेपाल, नीलकण्ठ तिवारी, होटल व्यवसायी महासङ्घका अध्यक्ष टीआर भण्डारी, लोकप्रसाद ढकाल, चक्र दवाडी, समीर राई, डा सावित्री श्रेष्ठ नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका निवर्तमान सदस्य सचिव डा धनप्रसाद सुवेदीले कृतिको लोकार्पण गरेका थिए ।

आफ्नो नयाँ कृति ‘उसको अतीत’ सार्वजनिक बारे बोल्दै लेखक कृष्ण कोपिलाले आफ्नो जीवन यात्राका उकाली ओराली र कृति सिर्जना गर्दाका वास्तविक भोगाइहरू प्रस्तुत गरेका थिए । यस वर्ष प्रतिष्ठानबाट सम्मानित व्यक्तित्व युवराज इटनीको व्यक्तित्व र कृतित्वमाथि साहित्यकार जयराम बिडारीले प्रकाश पारेका थिए । सम्मान ग्रहण गरेपछि भावुक हुँदै इटनीले लोमश वाङ्मय प्रतिष्ठानबाट सम्मानित हुन पाउँदा आफूले सगरमाथाको शिखर चढेको जस्तो गौरव महसुस गरेको बताएका थिए ।

सार्वजनिक भएको ‘उसको अतित’ ४५० पृष्ठको रहेको छ । लोमश वाङ्मय प्रतिष्ठान प्रकाशक रहेको सो कृतिमा पछिल्लो पाच पुस्ता (हजुरबा देखी नाती ) का सन्दर्भ उल्लेख छन । ब्यक्तिगत, सामाजिक र राजनैतिक यात्राका बिभिन्न अनुभुति उतारीएको उनको यो कृतिमा लेखक संबद्ध नेपाल बुद्धिजीवी संगठन भित्रको प्रवृतिगत संघर्षका केहि घटनाहरु समेत उल्लेख भएका छन ।

००० 











Friday, June 19, 2026

जरा फाउन्डेसनद्वारा ज्ञानु राणाको सम्मान; सावित्री गिरीको ‘छाल ओढेर’ माथि विमर्श सम्पन्न



-जयराम बिडारी

२०८३ असार ४,काठमाडौँ

जरा फाउन्डेसन नेपाल र शान्ति साहित्य परिवारको संयुक्त आयोजनामा राजधानीमा एक विशेष साहित्यिक समारोह सम्पन्न भएको छ । कार्यक्रममा वरिष्ठ गायिका ज्ञानु राणालाई विशेष सम्मान गरिनुका साथै गजलकार सावित्री गिरी ‘सुकु’को नवीन गजलसङ्ग्रह ‘छाल ओढेर‘ माथि परिचर्चा र बहुभाषिक गजल प्रस्तुति समेत गरियो ।

फाउन्डेसनका अध्यक्ष एवं प्रखर साहित्यकार कृष्ण प्रसाईको अध्यक्षता तथा वरिष्ठ गायिका ज्ञानु राणाको प्रमुख आतिथ्यतामा उक्त कार्यक्रम भव्य रूपमा सम्पन्न भएको हो ।

राष्ट्रिय धुन र दीप प्रज्वलन गरी सुरु गरिएको उक्त कार्यक्रममा शान्ति साहित्य परिवारका अध्यक्ष कृष्णराज अधिकारीले स्वागत मन्तव्यका साथ संस्थागत गतिविधि बारे प्रकाश पारेका थिए । मन्तव्यका क्रममा उनले साहित्य समाजको ऐना भएको र यसले मानवीय सेवामा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने कुरामा जोड दिए । यसै गरी, कवि प्रज्वल अधिकारीले ‘जरा फाउन्डेसन’को ऐतिहासिक पृष्ठभूमिमाथि प्रकाश पार्दै वि.सं. २०४६ देखि साहित्यिक यात्रा सुरु गरी २०७२ मा दर्ता भएर यस संस्थाले ओगटेको आयाम र साहित्यिक उत्थानमा पुर्‍याएको योगदानबारे चर्चा गरे ।

उक्त अवसरमा गजलकार सावित्री गिरी ‘सुकु’को गजलसङ्ग्रह ‘छाल ओढेर’ कृति उपर परिचर्चा गरिएको थियो । संग्रहको समीक्षा गर्दै समीक्षक सुधीर ख्वविले कृतिभित्र संग्रहित १०१ वटा गजलहरूले जीवनका यथार्थ, संघर्ष र भावनालाई कलात्मक रूपमा समेटेको बताए गजलमा काफिया र रदिफको सन्तुलित प्रयोग निकै सुन्दर रहेको चर्चा गर्दै उनले यी गजलहरूमा आत्मपरकता र जीवनका भोगाइहरू जीवन्त रूपमा आएको उल्लेख गर्दै सुधार गर्नुपर्ने कतिपय पाटोमा ध्यान दिन सुझाए ।

सो अवसरमा नेपाली, हिन्दी र उर्दू भाषाका गजलहरूको विशेष प्रस्तुतिले हललाई गुञ्जायमान बनाएको थियो । कार्यक्रममा गजलकारहरू देवेन्द्र केसी ‘देबु’, मुमताज अन्जुम, तबासुर मिकरानी, बिटु केसी, फुरकान फैजी, शीतल कादम्बिनी, समा श्री, दिया गिरी, सुमित्रा सुमी र नानीबाबा अधिकारी लगायतले सुकुकृत उत्कृष्ट गजलहरू वाचन गरेका थिए । कार्यक्रममा गजल वाचन गरिएका गजलकारहरूलाई विभिन्न अतिथिहरूद्वारा मायाको चिनो प्रदान गरिएको थियो ।

सो अवसरमा कार्यक्रमकी प्रमुख अतिथि तथा वरिष्ठ गायिका ज्ञानु राणालाई आयोजकका तर्फबाट माला, दोसल्ला र सम्मान पत्रद्वारा विशेष सम्मान गरिएको थियो । प्रमुख अतिथि राणाले गजलकार सावित्री गिरीको लेखन यात्रा र समर्पणको प्रशंसा गर्दै ‘छाल ओढेर’ गजलसङ्ग्रह नेपाली गजल साहित्यका लागि एउटा महत्त्वपूर्ण प्राप्ति भएको धारणा व्यक्त गरिन् । उनले आफ्ना पिताजी जनकवि केशरी धर्मराज थापाको हात समाएर १४ वर्षको उमेरदेखि रेडियो नेपाल पुगेको पनि साठी वर्ष व्यतीत भइसकेको पत्तै नपाएको धारणा व्यक्त गरिन् । त्यही यात्राको निरन्तरता स्वरूप आज यो सम्मान प्राप्त गर्न सकेकी हुँ । यसको श्रेय सरस्वतीको कृपा र मातापिताको योगदानलाई जान्छ भन्दै आयोजकप्रति आभार व्यक्त गरिन् ।

कार्यक्रममा वरिष्ठ गायक शिशिर योगी, भाषा आयोगका सदस्य मातृका पोखरेल, मदनराज थापा, मनोविद् निर्मला फुयाल र पत्रकार महेशजंग कुँवर लगायतले स्रष्टा गिरीको सिर्जनशीलता र कृतिको सफलताको कामना गर्दै आ-आफ्नो धारणा राखेका थिए ।

सिर्जना शर्माद्वारा सहजीकरण गरिएको कार्यक्रमको समापन गर्दै सभापति कृष्ण प्रसाईले उपस्थित सम्पूर्ण अतिथि, स्रष्टा र सञ्चारकर्मीहरूलाई धन्यवाद ज्ञापन गरे । उनले जरा फाउन्डेसन सधैँ ओझेलमा परेका प्रतिभा र गुणस्तरीय साहित्यको प्रवर्द्धनमा निरन्तर लागिरहने प्रतिबद्धता समेत व्यक्त गरे ।

000

https://shabdasarovar.com बाट साभार 





















Saturday, December 27, 2025

येनान गोष्ठीबारे चर्चा गर्दै प्रलेसले मनायो माओजयन्ती

 



काठमाडौँ । प्रगतिशील लेखक सङ्घले येनान गोष्ठीमा माओत्सेतुङको मन्तव्यसित सम्बन्धित रहेर एक सय तेत्तिसौँ माओजयन्ती मनाएको छ । नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका कुलपति डा. भूपाल राईको प्रमुख आतिथ्यमा २०८२ पुस ११ गते (डिसेम्बर २६) का दिन सो कार्यक्रम सम्पन्न भएको हो ।

प्रज्ञा–प्रतिष्ठानको देवकोटा सभाकक्षमा आयोजित त्रियासिऔँ परिसंवाद कार्यक्रमको मुख्य शीर्षक ‘साहित्य र कलाबारे माओको दृष्टिकोण’ रहेको थियो ।

कार्यक्रममा ‘साहित्यमा वर्गीय पक्षधरता’ बारे तेजविलास अधिकारीले, ‘प्रगतिवादी साहित्यको लोकप्रियता’ बारे प्रकाश थापामगरले, ‘साहित्य र राजनीतिको अन्तरसम्बन्ध’ बारे सावित्री सीले र ‘येनान गोष्ठीको दार्शनिक पक्ष’ बारे विष्णु प्रभातले सङ्क्षिप्त विषयकेन्द्रित मन्तव्य राख्नुभएको थियो ।

कार्यक्रममा डा. राईले प्रमुख अतिथिको आसनबाट मन्तव्य राख्नुभएको थियो ।

सो अवसरमा प्रलेसका पूर्व अध्यक्षहरू मातृका पोखरेल र प्राडा जीवेन्द्र देव गिरी, पूर्वमन्त्री तथा प्रलेसकी सल्लाहकार शान्त मानवी, प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका प्राज्ञ डा. मधुसूदन गिरी, डा. कृष्णराज अधिकारी, डा. कौशिला रिसाल, प्रलेसका सल्लाहकारहरू डा. पुष्करराज भट्ट, पूर्व प्राज्ञ गोपीन्द्र पौडेल, साहित्यकारहरू नर्मदेश्वरी सत्याल, नमुना शर्मा, गोपीरमण उपाध्यायलगायतको आतिथ्य रहेको थियो ।

प्रलेसका उपाध्यक्ष तथा परिसंवाद संयोजक समीर सिंहको अध्यक्षता तथा अर्की केन्द्रीय उपाध्यक्ष अमृता शर्माको सञ्चालनमा अघि बढेको उक्त कार्यक्रममा उपस्थित जनसमुदायलाई सचिव कुशल बोगटीले स्वागत गर्नुभएको थियो ।

कार्यक्रमको आयोजना प्रगतिशील लेखक सङ्घ र नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानले संयुक्त रूपमा गरेका थिए ।

000

www.yugdarshan.com बाट साभार 

Saturday, September 6, 2025

'समय प्रवाह'को शृङ्खला सम्पन्न

अखिल नेपाल लेखक सङ्घको आयोजनामा  'समय प्रवाह'को  शृङ्खला भव्य्यताकासाथ सम्पन्न भएको छ । २०८२ साल भदौ २१ गतेको शृङ्खलामा समालोचकको रुपमा कवि एवम् समालोचक डा.  अमर गिरी हुनुहुन्थ्यो ।  कार्यक्रममा कविहरू  मातृका पोखरेल, लक्ष्मी माली, डा. अमृता शर्मा , अभय श्रेष्ठ , डम्बर थामी 'अनुपम' , रचना मोक्तान यात्री, प्रजिना सी, इन्दिरा अधिकारी, ढुन्डिराज अधिकारी हुनुहुन्थ्यो । अखिल नेपाल लेखक संघका अध्यक्ष मुक्तान थेबाको सभापतित्वमा भएको कार्यक्रमको  संचालक कर्ण दयाल हुनुहुन्थ्यो ।  कार्यक्रममा  अनेजमहासंघका  महासचिव कुशल बोगटी, कोषाध्यक्ष विवेक सापकोटा, जनपत्रकार संगठनका अध्यक्ष शेरबहादुर विश्वकर्मा, संस्कृतिकर्मी/समालोचक खेम थपलिया लगायतको उपस्थिति थियो ।  

000





Friday, December 20, 2024

नेपाल विध्युत प्राधिकरणमा बहुभाषिक काव्यगोष्ठी सम्पन्न

 


नेपाल विध्युत प्राधिकरण विध्युतकर्मी साहित्यिक समाजले `भाषिक समावेशिता र सम्मान: हाम्रो अभियान´ भन्ने मूल नाराका साथ  ‘बहुभाषिक काव्यगोष्ठी’  भव्यताका साथ सम्पन्न गरेको छ। २०७९ मङ्सिर १६  गते शुक्रबार नेपाल विध्युत प्राधिकरण प्रधान कार्यालयको रुफ टप हलमा सो कार्यक्रम सम्पन्न भएको हो।

विध्युतकर्मी साहित्यिक समाजका अध्यक्ष कृष्णदेव रिमाल “शब्द सेना” को सभाध्यक्षता एवम् प्रा.डा. माधवप्रसाद पोखरेलको प्रमुख आतिथ्यतामा संचालन भएको सो कार्यक्रममा भाषा आयोगका माननीय सदस्य मातृका पोखरेल, नेपाल विध्युत प्राधिकरणका उपकार्यकारी निर्देशकद्वय तुलाराम गिरी र मदन तिम्सिना, विध्युतकर्मी साहित्यिक समाजका पूर्व अध्यक्षहरू- विष्णुबहादुर सिंह, पुण्य घिमिरे, केशवप्रसाद रुपाखेती र रामेश्वर राउत मातृदास, सिस्नोपानी नेपालका थरेन्द्र बराल, चलचित्र विकास बोर्डका गणेश भण्डारी लगायत प्राधिकरणका उच्च पदस्थ अधिकारीहरूको उपस्थिति रहेको थियो।


सो समारोहमा साहित्यकार रासा, गायक जुजुकाजी रन्जित र  राजेश तण्डुकारले नेवारी भाषामा, डा. कृष्णराज सर्वहारीले थारू भाषामा, लक्ष्मण मण्डल र अशोक चौधरीले मैथिली  भाषामा तथा राजन पालुङ्गाले लिम्बू  भाषामा कविता, गीत लगायतका रचनाहरू वाचन/ गायन गरेका थिए।

त्यस्तै मनुकुमारी पुलामीले मगर भाषामा  रचना वाचन गरेकी थिइन् भने लोकविक्रम मल्लले डोट्याली भाषा,प्रकाश आचार्यले चिनियाँ भाषा,  विष्णुबहादुर सिंहले रसियन भाषा, अर्जुन राईले राई भाषा तथा कृष्णदेव रिमाल, मूलतिहुन, उमेश अवस्थी र मीरा काफ्लेले नेपाली भाषाका रचना प्रस्तुत गरेका थिए।  नेपालीबाहेक अन्य मातृभाषामा रचित र वाचित रचनाहरूलाई सम्बन्धित स्रस्टाले सरल नेपाली भाषामा भावानुवाद पनि गरेका थिए।


सो समारोहमा मन्तव्य राख्दै प्रमुख अतिथि माधव प्रसाद पोखरेलले प्राविधिक कार्यालय भएर पनि प्राधिकरणले समावेशी चरित्रको उत्कृष्ट सृजनात्मक कार्यक्रम सन्चालन गरेकोमा आयोजकलाई बधाई ज्ञापन गरेका थिए। उनले बोलचालको भाषाको सीमा नाघेपछि काव्यको व्याकरण सुरू हुने बताउँदै वाचित रचनाहरूमा सूत्रात्मकता, बिम्बात्मकता, मितव्ययिता, वाक चातुर्य र व्यङ्ग्यात्मकता रहेकाले जीवन्त बनेको धारणा राखेका थिए।

त्यस्तै विशिष्ट अतिथि मातृका पोखरेलले नेपाल भाषिक रूपमा समृद्ध देश भएकाले सबै भाषाको संरक्षण र विकासबाट मात्र सामाजिक एकता प्रवर्द्धन हुने विचार व्यक्त गरेका थिए। अर्का वक्ता तुलाराम गिरीले विभिन्न भाषाभाषीका रचनालाई नेपाली अनुवाद सहित उपलब्ध गराइएमा विध्युतकर्मी साहित्यिक समाजले त्यसलाई पुस्तकाकार रूप दिने विचार व्यक्त गर्दै नेपालको संविधानले भाषिक बहुलतालाई उच्च सम्मान दिएकाले त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयनमा यस्ता कार्यक्रमहरू फलदायी हुने विश्वास व्यक्त गरेका थिए। सो कार्यक्रममा कर्मचारी युनियनका अध्यक्ष रामकुमार थेवेले कार्यक्रम सफल भएको र यस्तो कार्यक्रम आयोजना हुनु आफैंमा विशिष्ट उपलब्धी रहेको तर्क राखेका थिए।

विध्युतकर्मी साहित्यिक समाजका पूर्व पदाधिकारीहरू, विभिन्न तह र तप्काका कर्मचारी,क्रियाशील ट्रेड युनियनका प्रतिनिधिहरू, साहित्यकार तथा पत्रकारहरू समेतको उपस्थिति रहेको सो कार्यक्रम करिब २:३० घण्टासम्म संचालन भएको थियो। सो कार्यक्रमलाई समाजका सचिव विष्णुप्रसाद आचार्य “अतृप्त” ले सहजीकरण गरेका थिए भने शारदादेवी भट्टराई पोखरेलले उपस्थित महानुभावहरूलाई न्यानो स्वागत गरेकी थिइन् ।



सो कार्यक्रमलाई विध्युतकर्मी साहित्यिक समाजको फेसबुक पेजबाट प्रत्यक्ष प्रसारण गरिएको थियो। कार्यक्रमको अन्त्यमा  नेपाल विध्युत प्राधिकरणका उपकार्यकारी निर्देशकद्वय तुलाराम गिरी र मदन तिम्सिनाले कार्यक्रमका प्रमुख अतिथिलाई मायाको चिनो समर्पण गरेका थिए ।

000

sahityapost.com बाट साभार